اجرای استخر و موتورخانه به هماهنگی دقیق میان سازه، تأسیسات مکانیکی و تأسیسات الکتریکی نیاز دارد. کوچکترین خطا در آرماتوربندی، آببندی درزها، جانمایی اتصالات یا همبندی الکتریکی میتواند پس از بهرهبرداری باعث نشت آب، تخریب پوششها یا ایجاد خطرات ایمنی شود.
در یکی از پروژههای ویلایی گروه فنی مهندسی اقبالی، مراحل اجرای استخر و موتورخانه با کنترل مستمر جزئیات فنی انجام شد. در ادامه، مهمترین نکات اجرایی این پروژه را بررسی میکنیم.
۱. بررسی بستر و شرایط محل اجرا
پیش از شروع عملیات باید وضعیت خاک، تراز کف، آبهای سطحی و مجاورت استخر با فونداسیون ساختمان بررسی شود. بستر ناپایدار یا تجمع آب میتواند زیرسازی و کیفیت بتنریزی را تحت تأثیر قرار دهد.
محل اجرا باید پایدار، تمیز و دارای تراز مناسب باشد تا آرماتورها، لولهها و قالبها هنگام بتنریزی جابهجا نشوند.
۲. کنترل آرماتوربندی کف و دیوارها
شبکه آرماتور استخر علاوه بر تحمل فشار آب، باید در برابر جمعشدگی بتن و تغییرات دمایی نیز عملکرد مناسبی داشته باشد. پیش از بتنریزی باید قطر و فاصله میلگردها، طول مهاری و محل وصلهها، اتصال شبکه کف به میلگردهای دیوار، اسپیسرها، پوشش بتن و تقویت اطراف بازشوها کنترل شود.
۳. اجرای واتراستاپ در درز کف و دیوار
محل اتصال کف به دیوار یکی از حساسترین درزهای اجرایی استخر است. برای محدودکردن مسیر نفوذ آب، واتراستاپ باید در محل طراحیشده، بهصورت پیوسته و کاملاً مهارشده نصب شود.
در این مرحله باید از پیچخوردگی، پارگی یا جابهجایی واتراستاپ جلوگیری شود. محل اتصال قطعات نیز باید به روش مناسب آببندی شود تا پیوستگی واتراستاپ در تمام مسیر حفظ شود.
۴. اجرای لولهها و اتصالات تأسیساتی
تمام لولههای رفتوبرگشت آب، کفشورها، نازلها، مکش و سایر قطعات مدفون باید پیش از بتنریزی نصب و تثبیت شوند. محل هر اتصال باید با نقشه تأسیسات تطبیق داده شود و در برابر فشار بتن تغییر موقعیت ندهد.
اجرای سوراخکاری پس از بتنریزی میتواند به آرماتورها و آببندی سازه آسیب بزند؛ بنابراین هماهنگی سازه و تأسیسات پیش از بستن شبکه نهایی آرماتور اهمیت زیادی دارد.
۵. همبندی الکتریکی استخر
وجود آب، تجهیزات الکتریکی و قطعات فلزی، استخر را به یکی از حساسترین فضاها از نظر ایمنی الکتریکی تبدیل میکند. همبندی الکتریکی برای همپتانسیلکردن بخشهای فلزی و کاهش اختلاف ولتاژ خطرناک اجرا میشود.
در این پروژه، هادی مسی همبندی در امتداد سازه اجرا و با اتصالات مناسب به شبکه فلزی متصل شد. مسیر همبندی باید مطابق نقشه برق و ضوابط فنی به سیستم حفاظتی و زمین ساختمان مرتبط شود.
اتصال مطمئن هادی مسی، همبندی قطعات فلزی و تجهیزات مرتبط، محافظت اتصالات در برابر خوردگی و آزمایش پیوستگی الکتریکی پیش از پوشاندن اجزا از کنترلهای ضروری این مرحله هستند.
همبندی با ارت حفاظتی مرتبط است، اما جایگزین طراحی و اجرای صحیح سیستم اتصال زمین، کلید محافظ جان و سایر تجهیزات حفاظتی نمیشود.
۶. کنترل قالببندی و مهاربندی
فشار بتن تازه بر دیوارههای استخر قابلتوجه است؛ بنابراین قالبها باید از استحکام و مهاربندی کافی برخوردار باشند. پیش از بتنریزی، شاقولی دیوارها، ابعاد داخلی استخر، تراز لبهها و مقاومت جکها و پشتبندها کنترل میشود.
درزهای قالب نیز باید بسته باشند تا شیره بتن خارج نشود. خروج شیره بتن میتواند باعث تخلخل، کرموشدگی و افت کیفیت سطح نهایی شود.
۷. بتنریزی و تراکم اصولی
بتنریزی دیوارها باید برنامهریزیشده، پیوسته و در لایههای مناسب انجام شود. تخلیه بتن از ارتفاع زیاد یا ویبره نامناسب ممکن است موجب جداشدگی سنگدانهها و ایجاد حفره شود.
ویبراتور باید گوشهها، اطراف لولهها و نواحی دارای آرماتور متراکم را پوشش دهد؛ با این حال، ویبره بیشازحد نیز میتواند باعث جداشدگی اجزای بتن شود. پس از بتنریزی، عملآوری و حفظ رطوبت بتن در روزهای ابتدایی برای افزایش دوام و کاهش ترکهای سطحی ضروری است.
۸. بررسی بتن پس از بازکردن قالب
قالبها باید در زمان مناسب و بدون واردکردن ضربه به بتن باز شوند. پس از قالببرداری، وجود کرموشدگی یا حفره، ترکهای سطحی، شاقولی دیوارها، کیفیت درزهای اجرایی، سلامت اطراف لولهها و ابعاد نهایی سازه بررسی میشود.
در این پروژه، کیفیت ظاهری بتن دیوارههای استخر و موتورخانه پس از بازکردن قالب مطلوب ارزیابی شد. البته بازرسی ظاهری بهتنهایی کافی نیست و پیش از اجرای پوشش نهایی، کنترل آببندی و آزمون نگهداری آب نیز باید انجام شود.
جمعبندی
کیفیت و ایمنی استخر تنها به عایقکاری یا پوشش نهایی وابسته نیست. بخش اصلی دوام استخر در مراحل زیرسازی، آرماتوربندی، اجرای واتراستاپ، نصب تأسیسات، همبندی الکتریکی، قالببندی و بتنریزی شکل میگیرد.
هماهنگی میان تیمهای سازه، مکانیک و برق پیش از بتنریزی، از دوبارهکاری جلوگیری کرده و احتمال نشت آب و مشکلات ایمنی را کاهش میدهد.
گروه فنی مهندسی اقبالی با نظارت مرحلهبهمرحله و کنترل جزئیات اجرایی، تلاش میکند سازهای ایمن، بادوام و قابلاعتماد تحویل دهد.
برای دریافت مشاوره درباره طراحی، مدیریت و اجرای پروژههای ساختمانی میتوانید از طریق صفحه «تماس با ما» با گروه فنی مهندسی اقبالی در ارتباط باشید.